115 tematów prac magisterskich z prawa - inspiracje 2025

Prawo jako dyscyplina naukowa oferuje szeroki wachlarz możliwości badawczych – od analiz dogmatycznych poszczególnych instytucji prawnych, przez badania prawnoporównawcze, po analizy orzecznictwa i oceny skuteczności regulacji. Wybór tematu pracy magisterskiej z prawa wymaga uwzględnienia aktualności problematyki, dostępności materiałów źródłowych oraz możliwości wniesienia własnego wkładu do dyskusji naukowej. Poniżej przedstawiamy 115 starannie wyselekcjonowanych tematów, które spełniają wymogi akademickie – są konkretne, zawężone i możliwe do opracowania w oparciu o analizę aktów prawnych, doktryny i orzecznictwa. Każdy temat wskazuje konkretną instytucję prawną, problem interpretacyjny lub obszar wymagający analizy.

Prawo cywilne

Prawo cywilne reguluje stosunki majątkowe i osobiste między podmiotami prywatnymi. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć części ogólnej prawa cywilnego, prawa rzeczowego, zobowiązań lub prawa spadkowego. Współczesne badania koncentrują się na wykładni przepisów Kodeksu cywilnego, analizie orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz ocenie projektowanych zmian legislacyjnych. Tematy z prawa cywilnego są popularne ze względu na praktyczne znaczenie tej gałęzi prawa.

1. Odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone przez sztuczną inteligencję – analiza de lege lata i de lege ferenda
2. Instytucja zadatku w polskim prawie cywilnym – analiza art. 394 k.c. w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego
3. Ochrona dóbr osobistych w internecie – naruszenie prywatności i wizerunku w mediach społecznościowych
4. Umowa deweloperska w świetle ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego – analiza praktyczna
5. Odpowiedzialność za produkt niebezpieczny w prawie polskim i unijnym – studium prawnoporównawcze
6. Służebność przesyłu – problemy praktyczne ustanawiania i wykonywania w świetle orzecznictwa
7. Odszkodowanie i zadośćuczynienie za błąd medyczny – analiza przesłanek i wysokości świadczeń
8. Przedawnienie roszczeń w prawie cywilnym po nowelizacji 2018 roku – ocena skutków zmian
9. Umowa najmu lokalu mieszkalnego – ochrona praw najemcy i wynajmującego w polskim systemie prawnym
10. Odpowiedzialność kontraktowa i deliktowa – zbieg podstaw odpowiedzialności w prawie polskim
11. Instytucja zachowku w polskim prawie spadkowym – funkcje, przesłanki i sposób obliczania
12. Wadliwość czynności prawnych – analiza sankcji nieważności bezwzględnej i względnej
13. Umowa o roboty budowlane – odpowiedzialność wykonawcy za wady obiektu w świetle art. 656 k.c.
14. Klauzule abuzywne w umowach konsumenckich – praktyka orzecznicza UOKiK i sądów powszechnych

Prawo karne

Prawo karne określa czyny zabronione i kary za ich popełnienie oraz reguluje postępowanie w sprawach karnych. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć części ogólnej lub szczególnej Kodeksu karnego, procedury karnej lub wykonania kary. Współczesne badania koncentrują się na nowych typach przestępstw (cyberprzestępczość, przestępstwa środowiskowe), polityce karnej oraz prawach oskarżonego i pokrzywdzonego.

15. Cyberprzestępczość w polskim prawie karnym – analiza typów czynów zabronionych z rozdziału XXXIII k.k.
16. Odpowiedzialność karna za przestępstwa popełnione z użyciem sztucznej inteligencji – luki w prawie
17. Instytucja obrony koniecznej w polskim prawie karnym – przesłanki i granice po nowelizacji 2018 roku
18. Środki zabezpieczające w prawie karnym – analiza przesłanek stosowania i efektywności
19. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej – analiza znamion zgwałcenia po nowelizacji k.k.
20. Dozór elektroniczny jako alternatywa dla kary pozbawienia wolności – ocena efektywności
21. Przestępstwa gospodarcze w Kodeksie karnym – oszustwo i przywłaszczenie w obrocie gospodarczym
22. Odpowiedzialność karna nieletnich w polskim systemie prawnym – model wychowawczy czy represyjny?
23. Instytucja małego świadka koronnego – art. 60 § 3 k.k. w praktyce orzeczniczej
24. Przestępstwa z nienawiści (hate crimes) w polskim prawie karnym – analiza art. 119 i 256 k.k.
25. Warunkowe przedterminowe zwolnienie – przesłanki i praktyka stosowania przez sądy penitencjarne
26. Przestępstwa przeciwko środowisku w Kodeksie karnym – skuteczność ochrony prawnokarnej
27. Tymczasowe aresztowanie w polskiej procedurze karnej – standardy konstytucyjne i praktyka
28. Odpowiedzialność karna za stalking – analiza art. 190a k.k. i problemy dowodowe

Prawo administracyjne

Prawo administracyjne reguluje organizację i działanie administracji publicznej oraz jej relacje z obywatelami. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć materialnego prawa administracyjnego, procedury administracyjnej lub sądownictwa administracyjnego. Współczesne badania koncentrują się na cyfryzacji administracji, ochronie praw jednostki w postępowaniu administracyjnym oraz kontroli sądowej decyzji administracyjnych.

29. Decyzja administracyjna w formie dokumentu elektronicznego – wymogi prawne i praktyka stosowania
30. Milczące załatwienie sprawy w polskim prawie administracyjnym – analiza instytucji po nowelizacji k.p.a.
31. Zasada proporcjonalności w postępowaniu administracyjnym – standardy europejskie i polska praktyka
32. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji uznaniowych – granice swobody administracji
33. Postępowanie uproszczone w sprawach administracyjnych – ocena efektywności regulacji
34. Odpowiedzialność odszkodowawcza administracji publicznej za bezprawie legislacyjne
35. Pozwolenie na budowę w świetle Prawa budowlanego – procedura i środki zaskarżenia
36. Sankcje administracyjne a kary kryminalne – problem kumulacji odpowiedzialności (zasada ne bis in idem)
37. Dostęp do informacji publicznej – ograniczenia prawa i praktyka stosowania ustawy
38. Skarga do sądu administracyjnego – legitymacja skargowa i zakres kontroli sądowej
39. Wywłaszczenie nieruchomości na cele publiczne – procedura i odszkodowanie w prawie polskim
40. Cyfryzacja usług publicznych – e-administracja w świetle ustawy o informatyzacji

Prawo pracy

Prawo pracy reguluje stosunki między pracodawcami a pracownikami, określając prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć indywidualnego lub zbiorowego prawa pracy, ochrony pracownika lub elastycznych form zatrudnienia. Współczesne badania koncentrują się na pracy zdalnej, platformowej, ochronie przed dyskryminacją oraz równowadze między elastycznością a bezpieczeństwem zatrudnienia.

41. Praca zdalna w polskim prawie pracy po nowelizacji Kodeksu pracy 2023 – analiza regulacji
42. Ochrona przed dyskryminacją w zatrudnieniu – zakres i skuteczność przepisów antydyskryminacyjnych
43. Status prawny osób świadczących usługi za pośrednictwem platform cyfrowych – pracownik czy zleceniobiorca?
44. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika – przesłanki i orzecznictwo
45. Mobbing w miejscu pracy – definicja ustawowa, przesłanki odpowiedzialności i środki ochrony
46. Ochrona trwałości stosunku pracy pracownic w ciąży i na urlopie macierzyńskim
47. Czas pracy w systemie zadaniowym – problemy praktyczne i orzecznictwo Sądu Najwyższego
48. Zakaz konkurencji w stosunkach pracy – umowy o zakazie konkurencji w czasie i po ustaniu zatrudnienia
49. Odpowiedzialność materialna pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy – przesłanki i granice
50. Uprawnienia rodzicielskie pracowników – urlopy związane z rodzicielstwem po nowelizacji 2023
51. Układy zbiorowe pracy w polskim systemie prawa pracy – rola i znaczenie praktyczne
52. Whistleblowing w prawie pracy – ochrona sygnalistów w świetle dyrektywy UE i polskiej ustawy
53. Równe traktowanie w zatrudnieniu – zasada równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn
54. Zwolnienia grupowe – procedura i uprawnienia pracowników w świetle ustawy o zwolnieniach grupowych

Prawo konstytucyjne

Prawo konstytucyjne określa podstawy ustroju państwa, status jednostki oraz organizację i kompetencje organów władzy publicznej. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć wykładni Konstytucji RP, ochrony praw i wolności, systemu źródeł prawa lub relacji między władzami. Współczesne badania koncentrują się na kryzysie konstytucyjnym, niezależności sądownictwa oraz standardach demokratycznego państwa prawnego.

55. Zasada trójpodziału władzy w Konstytucji RP – teoria i praktyka funkcjonowania po 2015 roku
56. Niezależność sądów i niezawisłość sędziów w świetle standardów europejskich i polskiej praktyki
57. Skarga konstytucyjna jako środek ochrony praw jednostki – zakres i skuteczność
58. Wolność słowa i jej granice w Konstytucji RP – mowa nienawiści a swoboda wypowiedzi
59. Stan nadzwyczajny w Konstytucji RP – przesłanki wprowadzenia i ograniczenia praw obywatelskich
60. Prawo do prywatności w erze cyfrowej – konstytucyjne standardy ochrony danych osobowych
61. Zasada demokratycznego państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego
62. Prezydent RP jako strażnik Konstytucji – kompetencje i praktyka ich wykonywania
63. Referendum ogólnokrajowe w Polsce – instytucja demokracji bezpośredniej czy fasadowa?
64. Wolność zgromadzeń w świetle Konstytucji RP i ustawy Prawo o zgromadzeniach
65. Odpowiedzialność konstytucyjna przed Trybunałem Stanu – instytucja martwa?
66. Zasada proporcjonalności jako wzorzec kontroli konstytucyjności ustaw

Prawo międzynarodowe i europejskie

Prawo międzynarodowe reguluje stosunki między państwami i organizacjami międzynarodowymi, natomiast prawo europejskie obejmuje normy tworzone w ramach Unii Europejskiej. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć źródeł i podmiotów prawa międzynarodowego, ochrony praw człowieka lub prawa UE. Współczesne badania koncentrują się na relacjach między prawem krajowym a europejskim, orzecznictwie TSUE oraz wyzwaniach dla porządku międzynarodowego.

67. Zasada pierwszeństwa prawa UE w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i TSUE
68. Ochrona praw podstawowych w Unii Europejskiej – Karta Praw Podstawowych i jej stosowanie
69. Europejski Nakaz Aresztowania – zasada wzajemnego uznawania i jej ograniczenia
70. Prawo do sądu w świetle art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka – standardy i orzecznictwo ETPC
71. Mechanizm praworządności w Unii Europejskiej – art. 7 TUE i rozporządzenie o warunkowości
72. Ochrona uchodźców w prawie międzynarodowym – Konwencja genewska a kryzys migracyjny
73. Odpowiedzialność państw za naruszenie prawa międzynarodowego – reżim odpowiedzialności
74. Jurysdykcja Międzynarodowego Trybunału Karnego – zbrodnie międzynarodowe i immunitet głów państw
75. Prawo do ochrony danych osobowych w RODO – prawa podmiotów danych i obowiązki administratorów
76. Swoboda przepływu pracowników w UE – orzecznictwo TSUE i ograniczenia krajowe
77. Procedura prejudycjalna przed TSUE – dialog między sądami krajowymi a Trybunałem
78. Sankcje międzynarodowe jako instrument polityki zagranicznej – legalność i skuteczność

Prawo handlowe i gospodarcze

Prawo handlowe i gospodarcze reguluje działalność przedsiębiorców, funkcjonowanie spółek oraz obrót gospodarczy. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć prawa spółek, upadłościowego, restrukturyzacyjnego lub ochrony konkurencji. Współczesne badania koncentrują się na corporate governance, odpowiedzialności członków zarządu oraz regulacji działalności gospodarczej w erze cyfrowej.

79. Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki – art. 299 k.s.h.
80. Prosta spółka akcyjna jako forma prawna dla startupów – analiza regulacji i praktyka
81. Squeeze-out i sell-out w spółkach akcyjnych – ochrona akcjonariuszy mniejszościowych
82. Postępowanie restrukturyzacyjne jako alternatywa dla upadłości – przesłanki i rodzaje
83. Zakaz praktyk ograniczających konkurencję – porozumienia i nadużywanie pozycji dominującej
84. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków informacyjnych spółek giełdowych
85. Prokura jako szczególny rodzaj pełnomocnictwa – zakres umocowania i odpowiedzialność prokurenta
86. Przekształcenie spółki osobowej w kapitałową – procedura i skutki prawne
87. Ochrona wierzycieli w postępowaniu upadłościowym – kolejność zaspokajania i bezskuteczność czynności
88. Compliance w spółkach kapitałowych – obowiązki zarządu i odpowiedzialność za naruszenia
89. Umowa spółki z o.o. – obligatoryjne i fakultatywne postanowienia umowy
90. Fuzje i przejęcia spółek kapitałowych – procedura łączenia i ochrona interesariuszy

Prawo podatkowe

Prawo podatkowe reguluje nakładanie i pobór podatków oraz prawa i obowiązki podatników. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć poszczególnych podatków (PIT, CIT, VAT), procedury podatkowej lub międzynarodowego prawa podatkowego. Współczesne badania koncentrują się na optymalizacji podatkowej, klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania oraz uszczelnianiu systemu podatkowego.

91. Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania w polskim prawie podatkowym – analiza art. 119a Ordynacji
92. Opodatkowanie dochodów z kryptowalut w Polsce – problemy kwalifikacji i rozliczania
93. Mechanizm podzielonej płatności (split payment) w VAT – cele i skutki regulacji
94. Ceny transferowe w transakcjach między podmiotami powiązanymi – dokumentacja i kontrola
95. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich – członkowie zarządu i wspólnicy spółek
96. Ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R) – przesłanki stosowania i interpretacje organów
97. Opodatkowanie działalności gospodarczej prowadzonej przez internet – e-commerce i VAT
98. Estoński CIT w Polsce – ryczałt od dochodów spółek jako forma opodatkowania
99. Nadużycie prawa w prawie podatkowym – orzecznictwo TSUE i sądów administracyjnych
100. Podatek od nieruchomości – problemy kwalifikacji budynków i budowli w orzecznictwie
101. Interpretacje indywidualne w prawie podatkowym – ochrona podatnika i granice związania
102. Postępowanie podatkowe a postępowanie karne skarbowe – relacje i gwarancje procesowe

Prawo rodzinne i opiekuńcze

Prawo rodzinne i opiekuńcze reguluje stosunki prawne w rodzinie – małżeństwo, pokrewieństwo, władzę rodzicielską oraz opiekę i kuratelę. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć przesłanek zawarcia i ustania małżeństwa, stosunków majątkowych małżonków lub ochrony praw dziecka. Współczesne badania koncentrują się na alienacji rodzicielskiej, pieczy naprzemiennej oraz reformach prawa rodzinnego.

103. Piecza naprzemienna w polskim prawie rodzinnym – przesłanki orzekania i praktyka sądowa
104. Alimenty na rzecz dziecka – zasady ustalania wysokości i egzekucja świadczeń
105. Rozwód z orzekaniem o winie – przesłanki winy i jej konsekwencje prawne
106. Przysposobienie dziecka w prawie polskim – przesłanki, procedura i skutki prawne
107. Władza rodzicielska – treść, ograniczenie i pozbawienie w świetle dobra dziecka
108. Kontakty dziecka z rodzicami po rozwodzie – regulacja i egzekucja prawa do kontaktów
109. Ustroje majątkowe małżeńskie – wspólność ustawowa a rozdzielność majątkowa
110. Alienacja rodzicielska jako forma przemocy wobec dziecka – perspektywa prawna
111. Ustalenie i zaprzeczenie ojcostwa w polskim prawie rodzinnym – domniemania i dowody
112. Mediacja rodzinna w sprawach o rozwód i władzę rodzicielską – skuteczność i regulacja

Prawo własności intelektualnej

Prawo własności intelektualnej chroni twórczość i innowacje – prawa autorskie, patenty, znaki towarowe oraz wzory przemysłowe. Prace magisterskie z tego obszaru mogą dotyczyć ochrony utworów, wynalazków lub oznaczeń odróżniających. Współczesne badania koncentrują się na ochronie własności intelektualnej w internecie, prawie autorskim w erze cyfrowej oraz ochronie przed naruszeniami.

113. Ochrona praw autorskich w internecie – odpowiedzialność platform za treści użytkowników
114. Utwór stworzony przez sztuczną inteligencję – problemy autorstwa i ochrony prawnoautorskiej
115. Dozwolony użytek w prawie autorskim – zakres i ograniczenia w świetle dyrektywy DSM

Jak wybrać temat pracy z prawa?

Wybór tematu pracy magisterskiej z prawa wymaga uwzględnienia kilku kluczowych aspektów metodologicznych. Po pierwsze, określ charakter pracy – analiza dogmatyczna koncentruje się na wykładni obowiązujących przepisów, analiza prawnoporównawcza zestawia rozwiązania różnych systemów prawnych, natomiast analiza de lege ferenda formułuje postulaty zmian. Po drugie, zawęź temat do konkretnej instytucji prawnej lub problemu – praca o całym prawie karnym jest niemożliwa do napisania, ale analiza konkretnego typu przestępstwa lub instytucji procesowej jest wykonalna. Po trzecie, sprawdź aktualność problematyki – nowelizacje przepisów, orzecznictwo sądów i wyroki TSUE/ETPC tworzą nowe pola badawcze.

Przedstawione tematy stanowią punkt wyjścia do dalszego zawężania. Przed ostatecznym sformułowaniem tematu przejrzyj aktualne orzecznictwo (bazy LEX, Legalis), literaturę przedmiotu oraz projektowane zmiany legislacyjne. Skonsultuj temat z promotorem, który pomoże ocenić jego wartość naukową i wskaże kierunki badań. Pamiętaj, że dobra praca z prawa powinna łączyć rzetelną analizę dogmatyczną z własną oceną krytyczną i postulatami interpretacyjnymi lub legislacyjnymi.

Metodologia prac prawniczych

Prace magisterskie z prawa wykorzystują przede wszystkim metodę dogmatyczną (formalno-dogmatyczną), polegającą na analizie tekstów prawnych, doktryny i orzecznictwa w celu ustalenia treści norm prawnych i ich wzajemnych relacji. Metoda prawnoporównawcza pozwala na zestawienie rozwiązań przyjętych w różnych systemach prawnych, co może służyć formułowaniu postulatów de lege ferenda. Metoda historycznoprawna bada genezę i ewolucję instytucji prawnych. Coraz częściej stosuje się również metody empiryczne – badania akt sądowych, analizy statystyczne orzecznictwa lub badania ankietowe wśród prawników-praktyków.

Podstawowymi źródłami w pracy prawniczej są akty normatywne (Konstytucja, ustawy, rozporządzenia, prawo UE), orzecznictwo sądów (SN, NSA, TK, TSUE, ETPC) oraz literatura prawnicza (monografie, komentarze, artykuły w czasopismach naukowych). Należy korzystać z aktualnych baz prawniczych (LEX, Legalis) zapewniających dostęp do ujednoliconych tekstów aktów prawnych i orzecznictwa. Cytowanie przepisów wymaga precyzji – podawania numeru artykułu, paragrafu, ustępu i punktu oraz pełnej nazwy aktu prawnego przy pierwszym przywołaniu.